header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Tradycje wigilijne

Wigilijna ryba 1

Choć tradycje wigilijne są na stałe wpisane w święta Bożego Narodzenia, często nie zastanawiamy się nad ich pochodzeniem. Czemu potrawy rybne cieszą się tak dużą popularnością w okresie świątecznym? Skąd 12 potraw na stole? Czy ryba po grecku faktycznie jest grecka? Dlaczego karp uważany jest za symbol Wigilii?

 

Zazwyczaj kultywujemy tradycje, które obserwowaliśmy w rodzinnym domu, a które przekazywali nam rodzice i dziadkowie. Mało kto wie, że część z nich kształtowała się przez wieki, inne zaś pojawiły się zaledwie kilkadziesiąt lat temu. Co wpłynęło na wygląd naszej polskiej, tradycyjnej Wigilii?

Chrześcijańskie zwyczaje

Dawniej Wigilia była momentem, w którym chrześcijanie przygotowywali się do obchodzenia świąt Bożego Narodzenia. Służyć temu miał post, który poprzez odmawianie sobie mięsnych i tłustych potraw prowadził do oczyszczenia ciała i duszy. Dotyczyło to jednak nie tylko Wigilii – w średniowieczu nawet 200 dni w roku było postnych. Z tego też powodu w naszym kraju popularność zyskały ryby morskie i słodkowodne, których białe mięso było akceptowane podczas postu. Potwierdza to najstarsza polska książka kucharska z XVII w. autorstwa Stanisława Czernieckiego „Compendium Ferculorum” *1, w której wymieniane są wędzone, świeże, solone oraz suszone morskie przysmaki. Polska kuchnia znana była w Europie z pysznych, rybnych potraw. Ich popularność w okresie postnym miała więc wpływ na rodzaje wigilijnych potraw w okresie bożonarodzeniowym. Zapewne z tego też powodu nasza polska Wigilia, wbrew powszechnemu przekonaniu, jest jedną z najzdrowszych i najmniej kalorycznych w Europie (około 2400 kcal). *2

12 potraw – symbol chrześcijański czy łakomstwo?

Według różnych źródeł liczba potraw na wigilijnym stole również miała znaczenie. Niektórzy twierdzą, że nawiązuje ona jeszcze do słowiańskich zwyczajów – 12 potraw na uczcie przesilenia zimowego, organizowanej w tym samym czasie co obecna Wigilia, było dziękczynieniem za zbiory. Inne podania wskazują, że liczba ta symbolizowała każdego z Apostołów, a rybne potrawy nawiązywały do symbolu chrześcijaństwa. Historycy zaś podają, że taka ilość dań pojawiała się tylko na bogatych, magnackich dworach i wyznaczała status społeczny gospodarzy, pozwalało to też na obejście postnych nakazów. Niezależnie jednak od źródła, wielu Polaków nadal kultywuje tę tradycję, dokładając wszelkich starań, aby wigilijna kolacja składała się z 12 potraw.

Ryba po grecku? Nie, po polsku

Ryba po grecku jest jednym z najpopularniejszych dań na wigilijnym stole. Jednak mało kto wie, że z Grecją wiąże ją co najwyżej nazwa, a wielu Greków nigdy nie próbowało tego przysmaku. Filety otulone cebulą
i marchewką z nutą rozkosznego, pomidorowego smaku są polską potrawą. Nazwa zapewne pochodzi od skojarzenia z kuchnią grecką, znaną z łączenia smaku smażonych ryb z duszonymi warzywami. Jednak to Polacy delektują się tym smakołykiem, przygotowując go samemu, bądź polegając na gotowych daniach, takich jak Ryba po grecku SEKO. Jest to rozwiązanie nie tylko pyszne, ale i praktyczne - pozwala zaoszczędzić czas w trakcie przygotowań do wigilijnej kolacji.

Symbol Wigilii?

Karp nie zawsze królował na wigilijnym stole. Jeszcze przed 1939 r. występował jako jedno z wielu rybnych dań, nie wyróżniając się specjalnie na tle pozostałych pyszności pokroju śledzia czy łososia. Dopiero
w czasach PRL za sprawą ministra przemysłu i handlu, Hilarego Minca, spopularyzowano hasło „Karp na każdym wigilijnym, polskim stole”. W połowie lat 50. I 60. wdrożono plan, który skutkował masowym otwieraniem stawów hodowlanych. Karp jako ryba łatwo dostępna ostatecznie znalazł się na liście polskich tradycji wigilijnych.

Polacy z zamiłowaniem kultywują zwyczaj podawania wielu rybnych potraw na święta Bożego Narodzenia, wykorzystując do tego różne gatunki ryb. Bardzo dużą popularnością cieszą się łososie, dorsze, a przede wszystkim śledzie. Jest mnóstwo sposobów na ich przygotowanie, choć obecnie wiele osób wykorzystuje tzw. półprodukty, takie jak Śledzik na okrągło czy Beczka Śledzi w oleju wiejskim marki SEKO. Filety stały się podstawą wielu rybnych dań, których tradycyjny smak niezmiennie kojarzony jest z Wigilią. Pielęgnowanie dawnych zwyczajów nabiera więc nowoczesnego charakteru, niezmiennie jednak nawiązując do tradycji.

*1 https://culture.pl/pl/artykul/nie-tylko-karp-i-sledz-staropolskie-sposoby-na-swiateczna-rybe

*2 https://www.crazynauka.pl/polska-wigilia-jedna-z-najzdrowszych-europie/

Komentarze  

#1 Guest 2018-12-08 08:22
Nazwa prastarego święta zimowego -- Gody, pochodzi od zgody, godzenia się. Godzono się wtedy przede wszystkim ze skłóconymi krewnymi, lecz także z innymi ludźmi, a także innymi istotami, które miały dusze. czyli takimi, które dyszały, oddychały. Nie wolno więc było jeść mięsa krów, ani świń, bo one przecież miały dusze. Nie da się oddychać w wodzie, kto nie wierzy, niechaj sam spróbuje, zatem żyjąca w wodzie ryba duszy nie miała, i właśnie dlatego mięso ryb wolno jeść podczas uczty godowej.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Aparat ortodontyczny po 40+

    Magdalena Szela SlowikCoraz więcej osób po 40 roku życia decyduje się na spełnienie swojego marzenia o pięknym uśmiechu. 30 lat temu założenie aparatu ortodontycznego nie było takie proste. Nawet jeśli braliśmy pod uwagę tego rodzaju leczenie, często nie mogliśmy sobie na nie pozwolić z uwagi na brak środków finansowych, czy dostępu do odpowiednich specjalistów. Dzisiaj sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Do tego, że warto zdecydować się na korekcję wady zgryzu nawet po 40 roku życia, przekonują eksperci akcji „Nie musi Ci to przeszkadzać”.

    Więcej…  
  • Krzywe zęby - co robić

    Nierówne zęby to coś więcej niż tylko kwestia estetyki. Ma to wpływ na wiele innych aspektów m.in. zdrowotnych, z których możesz nie zdawać sobie sprawy! Stomatolog przypomina, dlaczego prosty zgryz jest tak istotny.

    Łatwiejsza higiena zębów

    Dokładna higiena jamy ustnej u osób z nieprawidłowym zgryzem to wyzwanie. Wady takie jak np. stłoczenia zębów powodują, że trudniej dotrzeć szczoteczką, a nawet nicią do zakamarków, usunąć resztki jedzenia i gromadzącą się na zębach płytkę nazębną.

    Więcej…  
  • Udar liczy się każda minuta

    Ze zdrowiem jest jak z biznesem, liczy się każda minuta. W wielu wypadkach tylko szybka reakcja i kompleksowe działania pozwalają po udarze mózgu wrócić do normalnego funkcjonowania. Dzięki temu wśród pacjentów po udarze nie brakuje osób, u których doszło do zupełnego ustąpienia objawów lub pozostały po nich minimalne ślady, możliwe do wykrycia praktycznie tylko w czasie badania neurologicznego. Ale w tym wypadku niezwykle ważne są leczenie i odpowiednia rehabilitacja.

    Więcej…  
  • Gdzie kupić dobre okulary?

    Ponad 70% badanych dokonuje zakupów okularów korekcyjnych w prywatnych salonach optycznych, jednak przeciwsłoneczne niestety nadal najchętniej kupujemy w supermarkecie. Więcej informacji o preferencjach zakupowych klientów przedstawia raport „Polak z wadą wzroku” *1. Jego wyniki komentuje Małgorzata Leszczyńska, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    U optyka-rzemieślnika najchętniej

    Więcej…  
  • Mięśniak wielkości pomarańczy

    W obecnych czasach w „sieci” można znaleźć odpowiedź na prawie każde pytanie. Sięganie po łatwo dostępne informacje spowodowane chęcią zebrania wiadomości o potencjalnej chorobie wynika głównie ze strachu lub wstydu związanego z wizytą u specjalisty czy też konieczności czekania na wizytę lekarską. Tak właśnie 15 % Polek za pierwszą pomoc uznaje internet*1. O co najczęściej pytają Polki na forach internetowych i czego nie wiedzą o mięśniakach macicy? Odpowiadamy wspólnie z ginekologiem dr hab. Sławomirem Woźniakiem, ekspertem portalu „Zdrowa ONA”.

    Więcej…  
  • Jesienno zimowa depresja

    Brak słońca, krótkie dni, do tego chłód i wiatr mogą być przyczyną depresji jesienno-zimowej. Aby poprawić sobie nastrój należy znaleźć czas na relaks, uprawiać sport, a także właściwie się odżywiać. Pomocne będą również preparaty homeopatyczne, których działanie i bezpieczeństwo, potwierdzono badaniami klinicznymi.

    Co pogarsza nasz nastrój podczas zimy?

    Więcej…  

Aktualności seniora

Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów- jest to przewlekła choroba stawów powodująca ból oraz zaburzenie ich funkcji. Przebiega ona z okresami zaostrzeń i remisji, finalnie może prowadzić do niepełnosprawności.

Więcej…

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów- występuje z reguły po 40 roku życia. W jej wyniku dochodzi do niszczenia chrząstki stawowej i przebudowy tkanki kostnej. Obejmuje od jednego do kilku stawów.

Więcej…

Osteoporoza choroba kości

Osteoporoza – jest to choroba kości, charakteryzująca się obniżeniem masy tkanki kostnej oraz zmianami w ich strukturze, prowadzącymi do zwiększonej podatności na złamania.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie