header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Nasze zęby jesienią

    Choć wydaje się, że pory roku nie mają bezpośredniego wpływu na stan naszego zdrowia, w rzeczywistości jest inaczej! Szczególnie jesień i zima są niebezpieczne dla zębów. 
    Sezonowe obniżenie nastroju, które następuje podczas jesieni i zimy, związane jest ze spadkiem poziomu serotoniny w organizmie. Pogarsza się nasze samopoczucie, mamy mniej energii i jesteśmy bardziej ospali – w konsekwencji mamy większą ochotę na przykład na słodycze, które szkodzą zębom.
    Jesienne i zimowe dni to czas, który w powszechnej opinii nie sprzyja aktywnościom na świeżym powietrzu. Niskie temperatury nie zachęcają do wychodzenia z domu, przez co część osób w ogóle rezygnuje z ruchu. Więcej…  
  • Jak leczyć zęby bez bólu?

    Roma Markiewicz PiotrowskaZapytaj stomatologa: Jak leczyć zęby bez bólu? Poznaj nowoczesne możliwości komfortowego oraz bezbolesnego leczenia zębów i pozbądź się raz na zawsze strachu przed dentystą.

    Zdrowe i zadbane zęby to pragnienie wielu osób. Niestety strach przed bólem, który od najmłodszych lat nieodłącznie kojarzy się z wizytą u stomatologa często uniemożliwia realizację tego marzenia. Warto jednak wiedzieć, że istnieją nowe rozwiązania, które sprawiają, że zabiegi dentystyczne nie muszą już być okupione strachem i cierpieniem.

    Więcej…  
  • Cukrzyca - codzienne życie

    Dorota ZozulinskaCukrzyca to pierwsza niezakaźna choroba, którą Światowa Organizacja Zdrowia uznała za epidemię XXI wieku. W Polsce obecnie cierpi na nią ok. 3 mln Polaków, ale liczba chorych stale rośnie, co ma związek m.in. ze starzeniem się społeczeństwa.
    Pomimo rosnącej skali problemu, polscy pacjenci wciąż nie mają dostępu do najlepszych opcji terapeutycznych, które są standardem opieki diabetologicznej na świecie.

    Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się hiperglikemią, czyli wysokim stężeniem glukozy we krwi.

    Więcej…  
  • Cukrzyca cichy wróg

    Pracujesz na siedząco, odpoczywasz w bezruchu, jesz zbyt dużo i nieregularnie, nie unikasz niezdrowych potraw, słodyczy? Lekarze z Centrów Medycznych Medyceusz w Łodzi przestrzegają: to prosta droga do cukrzycy, choroby, która jest trudna do rozpoznania i zwykle przez wiele lat rozwija się bezobjawowo. Nie dokucza, nie boli, ale po cichu niszczy organizm.

    Cukrzycę typu 2 nazywa się epidemią XXI wieku – to jedna z najgroźniejszych i najczęstszych chorób cywilizacyjnych. W Polsce cierpi na nią około 3 mln osób, na świecie ponad 400 mln.

    Więcej…  
  • Ogólnopolski Dzień Seniora 14 listopada 2018

    Aktywność fizyczna najlepszym lekiem na problemy zdrowotne w każdym wieku. W 2050 roku w Polsce liczba osób w wieku 65+ wzrośnie do blisko 12 milionów. Choć długość życia rośnie, nie podnosi się jego jakość, a jedną z przyczyn jest brak aktywności fizycznej wśród seniorów. Bezruch obniża ich sprawność fizyczną oraz zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych chorób sercowo-naczyniowych, które są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce.  

    W zdrowym ciele zdrowy ruch

    Więcej…  
  • Cukrzyca cicha epidemia

    Anna SliwinskaAnna Śliwińska:

    „Największym problemem w walce z cichą epidemią cukrzycy jest… cisza”

    Nawet kilkaset tysięcy osób w Polce nie wie, że choruje na cukrzycę. Gros z 3 milionów pacjentów, którzy mają postawioną diagnozę, nie leczy się zgodnie z zaleceniami. Wielkim wyzwaniem pozostaje dostęp do optymalnej terapii i opieki, zwłaszcza osób z cukrzycą typu 2 oraz tych, które nie przekroczyły 75. roku życia i nie mogą liczyć na choćby część darmowych leków.

    Więcej…  
  • Marokański zabieg Hammam

    Do wykonania marokańskiego zabiegu pielęgnacyjnego Hammam, który odnawia nie tylko ciało, ale i umysł, niezbędne jest czarne mydło (oczyszcza), glinka (odżywia), jak i olej arganowy (nawilża). Dzięki żelowi pod prysznic, który zawiera te 3 składniki, możemy skorzystać z zalet zabiegu, we własnej łazience.

    Na czym polega zabieg Hammam?

    Słowo „Hammam” oznacza publiczną łaźnię, która pełni w Maroku ważną rolę. Mieszkańcy tego kraju, od wieków, poddają się w niej zabiegowi pielęgnacyjnemu, który odnawia nie tylko ciało, ale i umysł. Polega na oczyszczeniu, złuszczeniu, odżywieniu i nawilżeniu skóry.

    Do jego wykonania potrzebne jest:

    Czarne mydło (oczyszczenie).

    Oryginalne mydło Savon Noir wytwarzane jest w Maroko, tradycyjnymi metodami, z czarnych oliwek i oleju oliwnego. 

    Więcej…  

Aktualności seniora

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów- występuje z reguły po 40 roku życia. W jej wyniku dochodzi do niszczenia chrząstki stawowej i przebudowy tkanki kostnej. Obejmuje od jednego do kilku stawów.

Więcej…

Osteoporoza choroba kości

Osteoporoza – jest to choroba kości, charakteryzująca się obniżeniem masy tkanki kostnej oraz zmianami w ich strukturze, prowadzącymi do zwiększonej podatności na złamania.

Więcej…

Choroba uchyłkowa

Choroba uchyłkowa polega na występowaniu w przewodzie pokarmowym nieprawidłowych, charakterystycznych zagłębień (uchyłków).

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Nowości

Wyszukiwanie