header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Szampon z olejem arganowym

    W Maroko tłoczy się oleje z nasion czarnuszki, opuncji figowej i drzewa arganowego, które mogą być wykorzystane do pielęgnacji włosów. Zalecane są w przypadku podrażnionej i przesuszonej skóry głowy. Pomogą zregenerować zniszczone i osłabione włosy.

    Olej z czarnuszki na problemy skórne.

    Ze względu na wyjątkowe właściwości regenerujące i łagodzące - olej z nasion czarnuszki siewnej (Nigella Sativa) może być wykorzystywany do pielęgnacji zarówno skóry, jak i włosów.

    Więcej…  
  • Wszczepienie lub wymiana kardiowertera-defibrylatora

    Przemyslaw Mitkowski10 stycznia 2019 roku Ministerstwo Zdrowia ogłosiło, że minister zdrowia, prof. Łukasz Szumowski podpisał rozporządzenie wprowadzające do wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego nowe świadczenia opieki zdrowotnej. Wśród nich znajduje się procedura wszczepienia/ wymiany całkowicie podskórnego kardiowertera-defibrylatora (S-ICD).

    Więcej…  
  • Terapie biologiczne

    Polska Grupa Ekspertów ds. Bezpieczeństwa Stosowania Terapii Biologicznych: mamy konsensus w sprawie terapii biologicznych referencyjnych i biopodobnych.

    W debacie zainicjowanej przez Polską Grupę Ekspertów ds. Bezpieczeństwa Stosowania Terapii Biologicznych wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych: prof. dr hab. n. med. Karina Jahnz-Różyk (alergologia, immunologia kliniczna), prof. dr hab. n. med. Ewa Lech-Marańda (hematologia), prof. dr hab. n. med. Marek Brzosko (reumatologia),

    Więcej…  
  • Seniorzy wybierają okulary

    Pawel SzczerbinskiZ raportu „Polak z wadą wzroku” *1 wynika, że ponad 70% badanych w trakcie zakupu okularów korzysta z pomocy sprzedawcy podczas wyboru produktu. Ponad 2/5 wszystkich ankietowanych ufa mu w całości, prawie 1/3 tylko w kontekście wyboru oprawek. Czym powinniśmy się kierować podczas wyboru salonu? Wyniki raportu komentuje Paweł Szczerbiński, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    Więcej…  
  • Demineralizacja kości

    Zbyt niska zawartość substancji mineralnych w tkance kostnej dotyczy głównie seniorów, dzieci w okresie intensywnego wzrostu, kobiet w ciąży, rekonwalescentów czy sportowców. Mogą korzystać oni z homeopatii, która pomoże zredukować ból kostny, a także zwiększyć gęstość mineralną kości i zawartość wapnia we krwi.

    Demineralizacja organizmu.

    To proces obniżania zawartości substancji mineralnych (najczęściej fosforu lub wapnia - wówczas mówimy o odwapnieniu), który może prowadzić do poważnych chorób. Szczególnie zagrożone są tkanki o dużej zawartości składników mineralnych, czyli kości i zęby.

    Więcej…  
  • Prawidłowe nawodnienie

    Odwodnienie negatywnie wpływa na wydolność organizmu. Każdy sportowiec powinien oszacować, ile wody traci podczas wysiłku fizycznego, aby odpowiednio się nawadniać.

    Woda pełni szereg ważnych funkcji w organizmie, życie bez niej nie mogłoby istnieć. Transportuje do komórek tlen i składniki odżywcze. Uczestniczy w usuwaniu metabolitów i toksyn z organizmu. Stanowi blisko 70% ciała dorosłego człowieka. Woda nie jest magazynowana w organizmie człowieka, dlatego systematycznie musi być uzupełniana.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Osteoporoza

Osteoporoza – test podatności na zachorowanie do samodzielnego wykonania. W celu zweryfikowania prawdopodobieństwa zachorowania na osteoporozę należy odpowiedzieć na poniższe pytania i zsumować liczbę odpowiedzi twierdzących.

Więcej…

Jaskra

Jaskra- test podatności na zachorowanie, do samodzielnego wykonania. W celu zweryfikowania prawdopodobieństwa zachorowania na jaskrę należy dopowiedzieć na dziesięć pytań i przyznać sobie punkty przypisane do danej odpowiedzi za każdą odpowiedz pozytywną.

Więcej…

Test Amslera

Test Amslera- służy do samodzielnego zdiagnozowania zwyrodnienia plamki żółtej. W celu przystąpienia do testu należy na gładkiej kartce papieru narysować kwadrat o bokach 10 cm i podzielić go na małe kwadraciki o bokach 5 milimetrów, a następnie narysować dużą, czarną kropkę w środku kwadratu.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie