header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Ocena sprawności funkcjonalnej seniora Cz. I

rece seniora

 

dr Joanna Plak

Sprawność funkcjonalna seniora jest to zdolność do samodzielnego wykonywania czynności niezbędnych w codziennym życiu, takich jak np. utrzymanie higieny czy spożywanie posiłków.

Może być ona określana za pomocą rozmaitych narzędzi badawczych. W niniejszym artykule zostanie scharakteryzowane pięć z nich: skala ADL, skala IADL, skala Barthel, skala FIM oraz wskaźnik funkcjonalny „Repty”.

Skala ADL, służąca do oceny podstawowych czynności życia codziennego, bada zdolność seniora do samodzielnego wykonywania sześciu podstawowych czynności, takich jak:

  • Kąpiel (w wannie lub pod prysznicem)
  • Ubieranie się (wkładanie i zdejmowanie odzieży, zapinanie guzików, wyjmowanie ubrań z szafy i odkładanie ich na miejsce)
  • Toaleta (samodzielne korzystanie z niej, utrzymywanie higieny podczas korzystania z toalety i po zakończeniu )
  • Kontrolowanie zwieraczy (mocz i kał)
  • Spożywanie posiłków (w tym umiejętność korzystania ze sztućców)
  • Poruszanie się (wstawanie i kładzenie się do łóżka, wstawanie i siadanie na krześle)

Pacjent może otrzymać od 0 do 1 punktu za każdą z wykonywanych czynności, przy czym 1 punkt oznacza pełną samodzielność; 0,5 punktu potrzebę korzystania z niewielkiej pomocy innych, 0 punktów- niezdolność do samodzielnego wykonania danej czynności. Osoba sprawna uzyskuje w teście od 5 do 6 punktów, częściowo sprawna: od 3 do 4 punktów, zaś osoba niesprawna 2 i mniej punktów.

Skala IADL służy do oceny złożonych czynności dnia codziennego w ośmiu obszarach:

  • Korzystanie z telefonu
  • Dotarcie do miejsca poza odległością spaceru
  • Wychodzenie na zakupy spożywcze
  • Przygotowywanie posiłków
  • Wykonywanie prac domowych
  • Majsterkowanie lub zdolność do wyprania własnych rzeczy
  • Przygotowanie i przyjmowanie leków
  • Gospodarowanie swoimi pieniędzmi

Za każdą samodzielnie wykonaną czynność można uzyskać 3 punkty, za czynność wykonaną z niewielką pomocą – 2 punkty, za czynność której senior nie jest w stanie wykonać samodzielnie- 1 punkt. Maksymalnie można uzyskać 24 punkty. Zaleca się powtórzenie testu w kolejnej perspektywie czasowej, by móc ocenić czy stan pacjenta nie ulega pogorszeniu.

Skala Barthel, również służy do oceny samodzielności pacjenta, tym razem w dziesięciu obszarach:

  • Spożywanie posiłków
  • Przemieszczanie się (siedzenie na krześle, przenoszenie się z łóżka na krzesło lub z krzesła na łóżko)
  • Utrzymanie higieny osobistej (mycie, czesanie się, golenie)
  • Korzystanie w WC
  • Kąpiel
  • Poruszanie się po płaskich nawierzchniach
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach
  • Ubieranie i rozbieranie się
  • Kontrolowanie zwieracza odbytu
  • Kontrolowanie zwieracza pęcherza moczowego

Za wykonanie czynności określonej w punktach 1,4,7,8,9,10 przyznawane jest od 0 do 10 punktów, gdzie 10 oznacza całkowitą samodzielność, 5- wymaga niewielkiej pomocy, 0- całkowitą niesamodzielność. W czynnościach 2 i 6 można uzyskać od 0 do 15 punktów, przy czym punktacja w punkcie 6 zależy od długości przebytego dystansu (poniżej 50 m- 0 pkt, powyżej 50 m na wózku – 5 pkt; spacer z pomocą jednej osoby, powyżej 50 m- 10 pkt; samodzielny spacer ze wsparciem laski, powyżej 50 m- 15 pkt). Za wykonanie czynności 3 i 5 przysługuje od 0 do 5 punktów, przy czym 0 oznacza brak samodzielności, a 5 punktów- samodzielność. Osoba, która uzyskała od 86 do 100 punktów jest pacjentem samodzielnym; od 21 do 85 punktów- średnio samodzielnym, 20 punktów i mniej- niesamodzielnym.

Skala FIM służy do pomiaru niezależności funkcjonalnej seniora w poniższych obszarach:

  • Samoobsługa (spożywanie posiłków, kąpiel, ubieranie się, toaleta, dbanie o wygląd)
  • Kontrola zwieraczy (mocz i kał)
  • Mobilność (przemieszczanie się z łóżka na krzesło/wózek inwalidzki, korzystanie z prysznica/wanny, korzystanie z muszli klozetowej)
  • Lokomocja (poruszanie się po schodach, chodzenie, jazda na wózku)
  • Komunikacja (wypowiadanie się, rozumienie wypowiedzi innych osób)
  • Świadomość społeczna (zapamiętywanie, kontakty z innymi, zdolność do rozwiązywania problemów).

Każda wykonana czynność jest punktowana od 1 do 7 punktów. 7 punktów oznacza pełną samodzielność seniora, 6 punktów – umiarkowaną niezależność, z wykorzystaniem środków pomocniczych; 5 punktów- umiarkowaną niezależność, z koniecznością nadzoru lub asekuracji, 4 punkty- senior samodzielnie wykonuje 75% czynności, 3 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 50% do 74% czynności, 2 punkty- senior samodzielnie wykonuje od 25% do 50% czynności, 1 punkt – senior samodzielnie wykonuje mniej niż 25% czynności.

Wskaźnik funkcjonalny „Repty” jest uproszczoną wersją skali FIM. Mierzy on samodzielność seniora w wykonywaniu takich czynności jak:

  • Samoobsługa
  • Kontrola zwieraczy
  • Mobilność
  • Lokomocja
  • Komunikacja

Senior może uzyskać od 1 do 7 punktów za każdą czynność; przy czym 7 punktów oznacza całkowitą samodzielność, 5 punktów- umiarkowaną samodzielność, z wykorzystaniem narzędzi pomocniczych; 3 punkty – konieczność skorzystania z pomocy innych; 1 punkt- całkowitą zależność od innych osób przy wykonywaniu danej czynności. Aby wyliczyć wartość wskaźnika należy podzielić zgromadzone punkty przez 100.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Kardiowerter defibrylator

    Adam SokalWszczepiany pacjentom o wysokim ryzyku nagłego zatrzymania krążenia kardiowerter-defibrylator (ICD) ostrzeże i zainterweniuje w przypadku wystąpienia groźnej dla życia arytmii komorowej. Jak działa urządzenie ratujące życie, jak przygotować się do zabiegu, czy życie po wszczepieniu wygląda inaczej – mówi dr hab. med. Adam Sokal z Sekcji Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

    Dr hab. med. Adam Sokal

    Pracownia Elektrofizjologii i Stymulacji Serca Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Sekcja Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

    Panie Docencie, co to jest ICD?

    Więcej…  
  • Abonament medyczny

    Marek KubickiJak trwoga to do… innej placówki medycznej. Czego nie dają nam abonamenty? 

    94% badanych z wykupionym abonamentem medycznym lub innym ubezpieczeniem zdrowotnym i tak opłaca dodatkowe wizyty u lekarzy specjalistów – wynika z najnowszego raportu „Prywatna oraz publiczna służba zdrowia – opinie Polaków nt. jakości świadczonych usług”, zrealizowanego na zlecenie Centrum Medycznego Damiana *1. Czy opieka medyczna oparta na abonamencie to faktycznie dobry wybór, kiedy zależy nam na wizycie u specjalisty i nie chcemy długo czekać?

    Więcej…  
  • Wiosenne przeziębienie

    Rano cieszysz się słońcem za oknem, więc z radością zakładasz lżejsze ubrania, a czapkę rzucasz w kąt. Po wyjściu z domu przekonujesz się, że wcale nie grzeje tak bardzo, jak ci się wydawało i w efekcie wracasz z przeziębieniem? Wczesną wiosną to częsty scenariusz. Jak nie dać się infekcji i co robić, by nie przerodziła się w poważniejsze dolegliwości?

    Coraz dłuższe i cieplejsze dni sprawiają, że chętnie spędzamy czas na dworze i przerzucamy się na lżejsze ubrania.

    Więcej…  
  • Jak dbać o protezy zębowe?

    7 zasad pielęgnacji nie tylko dla seniorów. Protezy zębowe – częściowe lub całkowite - to najpowszechniejsza metoda rekonstrukcji braków zębowych. Jednak wielu ich użytkowników nie wie, że oba typy uzupełnień wymagają odpowiedniej troski. Oto kilka rad, które pomogą zadbać o protezę i utrzymać ją w dobrym stanie przez lata.

    1. Dbaj o higienę całej jamy ustnej, nie tylko o protezę!

    Najważniejszą zasadą dla posiadaczy protezy jest ich właściwa higiena i pielęgnacja. W przypadku protezy ruchomej należy pamiętać o tym, by codziennie, a najlepiej po każdym posiłku, dbać o jej czystość.

    Więcej…  
  • Refundacja usunięcia zaćmy

    Justyna KrowickaOd miesiąca do nawet pół roku - tyle wynosi czas oczekiwania na zwrot kosztów zabiegów usunięcia zaćmy przez NFZ, wykonywanych w ramach ustawy transgranicznej. Najszybciej pieniądze otrzymują pacjenci z terenu woj. mazowieckiego, najdłużej muszą czekać ci z woj. śląskiego.

    Polscy pacjenci, którzy nie chcą czekać na operację usunięcia zaćmy w kraju, chętnie korzystają z oferty czeskich klinik.

    Więcej…  
  • Zespół leniwego jelita

    Chcesz być fit na wiosnę, a przy tym czuć się lekko i zdrowo? Wspomóż pracę leniwych jelit! Czasami mamy wrażenie, że nasz układ pokarmowy pracuje zbyt wolno. Sprzyja temu siedzący tryb życia, brak ruchu w czasie wolnym, stres oraz nadmiar żywności wysoko przetworzonej w diecie. Jak temu zaradzić by odzyskać nową energię?

    Zespół leniwego jelita jest dolegliwością cywilizacyjną, która dotyka wielu osób. Uwarunkowana jest przede wszystkim stylem życia, jaki obecnie prowadzimy.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Lipidogram - badanie

Lipidogram jest to badanie mające na celu określenie gospodarki tłuszczowej w organizmie. Pomaga określić ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy.

Więcej…

Pełnomocnik dla seniora

Bywają sytuacje w życiu seniora (najczęściej spowodowane problemami zdrowotnymi, w tym niepełnosprawnością), w których potrzebuje pomocy innych osób w załatwianiu swoich spraw. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w załatwianiu spraw w urzędach, konieczne jest posiadanie pełnomocnika.

Więcej…

Serce Seniora

Choroby serca-test

  1. Wiek i płeć

Kobieta do menopauzy- 1 pkt

Kobieta po menopauzie – 4 pkt

Mężczyzna do 45 lat 3 pkt

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie