header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Średniowieczny jadłospis

Kuchnia dawna

Kulinarne inspiracje z zamierzchłych czasów

Ciągła pogoń za trendami kulinarnymi powoduje, że z coraz mniejszym sentymentem podchodzimy do naszego rodzimego dziedzictwa. Tymczasem to właśnie poznając drzemiące w przeszłości tajemnice łączenia smaków możemy nie tylko urozmaicić najpopularniejsze polskie dania, ale i odkryć zupełnie nieznane kompozycje. Kuchnia dawna to doskonała lekcja sztuki kulinarnej, która pozwoli odkryć na nowo i docenić znakomitość polskiego dorobku kulinarnego.

Choć ciężko w to uwierzyć, najstarsza znana książka kucharska pochodzi z I wieku przed naszą erą i przybliża ona specyfikę kuchni typowej dla czasów starożytnych. Aby poznać korzenie polskiej kuchni należy niemniej udać się w nieco krótszą podróż w czasie, gdyż rodzima kuchnia dawna najczęściej tożsama jest z tą, typową dla wieków średnich. To właśnie wtedy, zarówno na szlacheckich dworach, jak i w chłopskich gospodarstwach, ukształtował się wzorzec polskich smaków, które często obecne są w naszym menu po dziś dzień.

Kuchnia historyczna

Średniowieczny jadłospis, nie tylko polski, obfitował przede wszystkim w pożywne składniki, z których możliwe było przygotowanie wielu różnorodnych potraw. Łatwo można również domyślić się, że ze względu na brak stałego dostępu do określonych komponentów, menu uzależnione było silnie od rytmu przyrody. W większość ówczesnych elementów codziennego menu zaopatrzymy się bez trudu i dziś. Do najbardziej sycących należały oczywiście produkty pochodzenia zbożowego, a także groch i soczewica. Wśród owoców przeważały święcące tryumfy i dziś jabłonie, śliwy, wiśnie, czereśnie. Selekcja warzyw, mimo że zawierała tak znane dziś okazy jak kapusta, cebula czy ogórek, aż do XVII wieku była uboższa o ziemniaki, które w Polsce zyskały popularność dopiero po zwycięstwie Jana III Sobieskiego pod Wiedniem, w 1683 roku. Ważnym elementem diety, na które nie każdy mógł sobie pozwolić, było mięso, pozyskiwane zarówno w chowu, jak i polowań, które z czasem zaczęły ograniczać zapisy prawne. Składnikiem kompensującym ograniczony dostęp do mięsa było mleko – krowie, owcze oraz kozie. – Wśród produktów nabiałowych prym wiódł ser, stanowiący najbardziej pożywną metodę „konserwacji” zawartego w mleku białka. Inne sposoby pozwalające na dłuższe przechowywanie świeżego mleka dawniej zwyczajnie nie istniały – mówi Ewa Polińska z Monieckiej Spółdzielni Mleczarskiej w Mońkach. Już kilka wieków temu powstały w Europie tak znane gatunki, jak edamski, brie, ricotta, parmezan. Z terenów Polski pochodzą również pierwsze ślady związane z produkcją sera, a naukowcy datują je na kilka tysięcy lat.

Smakowe kurioza

Do liczących sobie kilkaset lat polskich receptur należą między innymi tak kultowe pozycje z polskiej kuchni, jak bigos czy rosół. Nie oznacza to niemniej, że jadłospis naszych przodków był identyczny z tym, co na obiad jadamy obecnie. Polska kuchnia nie była wolna od osobliwości, których popularność nie przetrwała do dzisiejszych czasów. Znanym polskim specjałem były przykładowo raki, występujące w rzekach i jeziorach znacznie częściej, niż dziś. Innym rarytasem było mięso drobiowe, lecz nie z kury, a z młodego koguta. Znajomo brzmiącym smakołykiem, o mniej znanej recepturze, jest także legumina – nic innego, jak domowa wersja zagęszczonego deseru, przypominającego budyń lub kisiel, niemniej udekorowanego w finezyjny sposób smakowitymi dodatkami. Choć dziś ciężko w to uwierzyć, na stołach znacznie częściej gościły trufle, dziś stanowiące jeden z najrzadszych i najdroższych rarytasów.

Kulinarną podróż w czasie warto rozpocząć od łączenia komponentów bardziej dostępnych i bliższych naszym obecnym gustom kulinarnym. Jednym z dziś niedocenianych składników, który stanowił przysmak nawet wśród przedstawicieli bogatszych warstw społecznych, jest soczewica. Duszona z dodatkiem warzyw, przypraw i posypana obficie serem żółtym zamieni się w prosty, smaczny i bardzo pożywny obiad.

Duszona czarna soczewica z warzywami i serem Gouda

Przepis poleca Robert Muzyczka, szef kuchni DKK

Składniki:

  • 1 szklanka czarnej soczewicy
  • 1 cebula
  • 1 mała młoda cukinia
  • 1 świeża czerwona papryka
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 łyżka masła
  • ¼ główki małej sałaty lodowej
  • 5-6 gałązek świeżej kolendry lub natki pietruszki
  • 100 g sera Gouda MSM Mońki
  • sól i pieprz do smaku

Wykonanie:

Soczewicę dokładnie wypłukać, zalać wodą i ugotować prawie do miękkości. Pod koniec gotowania posolić. W międzyczasie pokroić cebulę, paprykę i cukinię w średnią kostkę, a następnie podsmażyć na oleju. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Dodać posiekany czosnek, odcedzoną soczewicę, masło i parę minut poddusić, żeby smaki dokładnie się połączyły. Na koniec dodać posiekaną kolendrę lub natkę pietruszki, posiekaną sałatę, wymieszać i wyłożyć na talerze. Każdą porcję posypać utartym serem Gouda.

Smacznego!

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Kardiowerter defibrylator

    Adam SokalWszczepiany pacjentom o wysokim ryzyku nagłego zatrzymania krążenia kardiowerter-defibrylator (ICD) ostrzeże i zainterweniuje w przypadku wystąpienia groźnej dla życia arytmii komorowej. Jak działa urządzenie ratujące życie, jak przygotować się do zabiegu, czy życie po wszczepieniu wygląda inaczej – mówi dr hab. med. Adam Sokal z Sekcji Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

    Dr hab. med. Adam Sokal

    Pracownia Elektrofizjologii i Stymulacji Serca Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Sekcja Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

    Panie Docencie, co to jest ICD?

    Więcej…  
  • Abonament medyczny

    Marek KubickiJak trwoga to do… innej placówki medycznej. Czego nie dają nam abonamenty? 

    94% badanych z wykupionym abonamentem medycznym lub innym ubezpieczeniem zdrowotnym i tak opłaca dodatkowe wizyty u lekarzy specjalistów – wynika z najnowszego raportu „Prywatna oraz publiczna służba zdrowia – opinie Polaków nt. jakości świadczonych usług”, zrealizowanego na zlecenie Centrum Medycznego Damiana *1. Czy opieka medyczna oparta na abonamencie to faktycznie dobry wybór, kiedy zależy nam na wizycie u specjalisty i nie chcemy długo czekać?

    Więcej…  
  • Wiosenne przeziębienie

    Rano cieszysz się słońcem za oknem, więc z radością zakładasz lżejsze ubrania, a czapkę rzucasz w kąt. Po wyjściu z domu przekonujesz się, że wcale nie grzeje tak bardzo, jak ci się wydawało i w efekcie wracasz z przeziębieniem? Wczesną wiosną to częsty scenariusz. Jak nie dać się infekcji i co robić, by nie przerodziła się w poważniejsze dolegliwości?

    Coraz dłuższe i cieplejsze dni sprawiają, że chętnie spędzamy czas na dworze i przerzucamy się na lżejsze ubrania.

    Więcej…  
  • Jak dbać o protezy zębowe?

    7 zasad pielęgnacji nie tylko dla seniorów. Protezy zębowe – częściowe lub całkowite - to najpowszechniejsza metoda rekonstrukcji braków zębowych. Jednak wielu ich użytkowników nie wie, że oba typy uzupełnień wymagają odpowiedniej troski. Oto kilka rad, które pomogą zadbać o protezę i utrzymać ją w dobrym stanie przez lata.

    1. Dbaj o higienę całej jamy ustnej, nie tylko o protezę!

    Najważniejszą zasadą dla posiadaczy protezy jest ich właściwa higiena i pielęgnacja. W przypadku protezy ruchomej należy pamiętać o tym, by codziennie, a najlepiej po każdym posiłku, dbać o jej czystość.

    Więcej…  
  • Refundacja usunięcia zaćmy

    Justyna KrowickaOd miesiąca do nawet pół roku - tyle wynosi czas oczekiwania na zwrot kosztów zabiegów usunięcia zaćmy przez NFZ, wykonywanych w ramach ustawy transgranicznej. Najszybciej pieniądze otrzymują pacjenci z terenu woj. mazowieckiego, najdłużej muszą czekać ci z woj. śląskiego.

    Polscy pacjenci, którzy nie chcą czekać na operację usunięcia zaćmy w kraju, chętnie korzystają z oferty czeskich klinik.

    Więcej…  
  • Zespół leniwego jelita

    Chcesz być fit na wiosnę, a przy tym czuć się lekko i zdrowo? Wspomóż pracę leniwych jelit! Czasami mamy wrażenie, że nasz układ pokarmowy pracuje zbyt wolno. Sprzyja temu siedzący tryb życia, brak ruchu w czasie wolnym, stres oraz nadmiar żywności wysoko przetworzonej w diecie. Jak temu zaradzić by odzyskać nową energię?

    Zespół leniwego jelita jest dolegliwością cywilizacyjną, która dotyka wielu osób. Uwarunkowana jest przede wszystkim stylem życia, jaki obecnie prowadzimy.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Lipidogram - badanie

Lipidogram jest to badanie mające na celu określenie gospodarki tłuszczowej w organizmie. Pomaga określić ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, w tym miażdżycy.

Więcej…

Pełnomocnik dla seniora

Bywają sytuacje w życiu seniora (najczęściej spowodowane problemami zdrowotnymi, w tym niepełnosprawnością), w których potrzebuje pomocy innych osób w załatwianiu swoich spraw. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w załatwianiu spraw w urzędach, konieczne jest posiadanie pełnomocnika.

Więcej…

Serce Seniora

Choroby serca-test

  1. Wiek i płeć

Kobieta do menopauzy- 1 pkt

Kobieta po menopauzie – 4 pkt

Mężczyzna do 45 lat 3 pkt

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Wyszukiwanie