header short                       porady1
Porady dnia
aktualnosci2
Aktualności
zdrowie2
Zdrowie Seniora
 pasje1
Pasje Seniora

Teranostyka

Teranostyka, czyli ścisłe połączenie diagnostyki i terapii w celu dobrania do potrzeb konkretnego pacjenta celowanego leczenia - bezpiecznego i skutecznego jednocześnie, to przyszłość medycyny –
w tym medycyny nuklearnej. Medycyna personalizowana, teranostyka i medycyna precyzyjna to obecnie najczęściej powtarzane pojęcia, charakteryzujące medycynę przyszłości. Filozofia teranostyczna będzie coraz bardziej powszechna, zwłaszcza w onkologii – prognozują eksperci Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej.

Diagnostyka + terapia

Pojęcie „teranostyka” sformułowano w oparciu o połączenie dwóch słów: terapia i diagnostyka.

Zastosował je po raz pierwszy John Funkhouser w 2002 roku. Zaproponował on, żeby przed podaniem herceptyny kobietom chorym na raka gruczołu piersiowego określać w badaniu histologicznym ekspresję receptorów dla HER2 (leczenie herceptyną jest uzasadnione tylko wówczas, gdy komórki nowotworowe wykazują obecność tego receptora). Medycyna nuklearna od początku kieruje się tą zasadą: radioaktywny jod w leczeniu raka tarczycy (pierwsza procedura lecznicza z zastosowaniem radioizotopów) podawany jest pacjentom dopiero wtedy, gdy badanie scyntygraficzne po podaniu dawki diagnostycznej radiojodu wykaże zachowaną jodochwytność.

Obecnie teranostyka sięga do najnowszych technologii i materiałów, takich jak nanotechnologie, nanomateriały, biomateriały i biomimetyki, które pozwalają jednocześnie na wykrywanie procesów chorobowych w ciele pacjenta i podjęcie działań, które umożliwiają dostarczenie leków bezpośrednio do obszarów objętych procesem chorobowym.

Taka ukierunkowana interwencja pozwala na skuteczniejsze leczenie. Co więcej, umożliwia także dostosowanie metod leczenia (w tym dawki leku) do indywidualnych potrzeb konkretnego pacjenta. Teranostyka jako diagnostyka i terapia na poziomie molekularnym jest podstawą nowoczesnej spersonalizowanej medycyny precyzyjnej, zwanej medycyną „szytą na miarę”.

Idea teranostyki polega na tym, by na początku sprawdzić, czy dane lekarstwo, które według naszej wiedzy można zastosować w terapii danego schorzenia, rzeczywiście połączy się z komórkami chorobowymi. Dany lek podajemy tylko wtedy, kiedy stwierdzimy, że rzeczywiście łączy się ze zmianami chorobowymi i leczenie z bardzo wysokim prawdopodobieństwem będzie skuteczne. W kontekście medycyny nuklearnej, stosowanej w terapii onkologicznej, sprawdzamy pod tym kątem różne radiofarmaceutyki, między innymi radiofarmaceutyki peptydowe – mówi prof. Leszek Królicki, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny nuklearnej.

Krok 1: Sprawdzenie, czy dany lek zadziała

Pierwszy krok w podejściu teranostycznym to znakowanie wybranego leku radioizotopem, stosowanym do diagnostyki. Są to radioizotopy emitujące promieniowanie gamma (lub pozytonowe). Promieniowanie to jest rejestrowane przez aparaty – gammakamery (SPECT lub PET). – Na podstawie badania diagnostycznego musimy oszacować, jaki powinien być pożądany zasięg i energia promieniowania w zależności od objętości guza nowotworowego i stopnia gromadzenia się radiofarmaceutyku – tłumaczy prof. Leszek Królicki.

Kolejnym etapem jest przygotowywanie radiofarmaceutyku wyznakowanego radioizotopem, emitującym promieniowanie niszczące komórki nowotworowe – promieniowanie beta lub alfa.

Podstawowym warunkiem jest takie przeprowadzenie znakowania, aby połączenie było bardzo stabilne, a jednocześnie nie zmieniało właściwości biologicznych nośnika. – Niektóre izotopy emitują promieniowanie, które byłoby odpowiednie do leczenia, ale stabilność ich wiązania z określonym nośnikiem (na przykład z peptydem) jest zbyt mała. Wybór substancji, które zastosujemy, jest więc zawsze dobrze przemyślany.

Krok 2: Podanie skutecznej terapii

Zakres prowadzonych procedur leczniczych w ramach medycyny nuklearnej jest bardzo obszerny.
W leczeniu przeciwbólowym zmian przerzutowych do kości stosujemy pierwiastki, takie jak Samar czy Stront. Są one analogami wapnia i gromadzą się w ogniskach nowotworowych w kościach, a emitowane promieniowanie beta niszczy je, łagodząc ból. Ostatnio wprowadzono również 223-Rad (jest on także analogiem wapnia), który emituje promieniowanie alfa - o niewielkim zasięgu, ale o tak dużej energii, że jest w stanie skutecznie niszczyć DNA komórek nowotworowych
– wyjaśnia prof. Leszek Królicki. – Lek ten jest ukierunkowany również na leczenie przerzutów nowotworów do kości (obecnie przerzutów raka prostaty), ale wykazuje nie tylko właściwości przeciwbólowe, ale również istotnie przedłuża czas przeżycia chorych.

Nieco inny mechanizm przyjmuje się w terapii guzów neuroendokrynnych. Nowotwory te charakteryzują się znacznie zwiększoną ekspresją receptorów dla somatostatyny, hormonu peptydowego, blokującego wydzielanie hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową oraz hamującego wydzielanie insuliny. Na pierwszym etapie wykonywane jest badanie diagnostyczne (scyntygrafia) z zastosowaniem znakowanych analogów somatostatyny. Jeśli scyntygrafia wykaże bardzo duże powinowactwo ognisk nowotworowych do tego peptydu, a jednocześnie czynność nerek i szpiku kostnego jest prawidłowa, rozważa się możliwość zastosowania leczenia tym samym radiofarmaceutykiem, ale wyznakowanym radioizotopem emitującym promieniowanie beta (lub alfa).

W terapii raka prostaty entuzjazm naukowców i klinicystów wzbudza PSMA. Jest to antygen występujący na błonie komórkowej komórek stercza. Wykazano, że jego ekspresja jest znacznie zwiększona na komórkach nowotworowych. Obserwacja ta była podstawą do poszukiwania peptydów, łączących się z tym antygenem.

Peptydy znakowane radioizotopami (68Ga, 18F) zrewolucjonizowały diagnostykę raka stercza – możliwa jest obecnie ocena nawet nie powiększonych węzłów chłonnych w poszukiwaniu ognisk przerzutowych. Co więcej, antygen PSMA stał się celem terapeutycznym w leczeniu chorych na rozsiane przerzuty raka, nie reagujące już na hormono-, czy chemioterapię. W tym celu radiofarmaceutyk jest znakowany emiterami promieniowania beta (186-Lutet), lub emiterami promieniowania alfa (225-Aktyn) – wyjaśnia prof. Leszek Królicki.

Przyszłość: skuteczne terapie szyte na miarę

Zastosowanie strategii teranostycznej pozwala na wdrożenie odpowiedniego dla danego pacjenta skutecznego leczenia lub modyfikację już stosowanej u niego terapii. Główne dziedziny medycyny, gdzie wykorzystywana jest teranostyka, to: onkologia, endokrynologia, terapia procesów zapalnych i zmian autoimmunologicznych.

 

W związku z lawinowo rosnącą liczbą zachorowań na raka, nazwaną onkologicznym tsunami, możliwość zaoferowania pacjentom nowoczesnych, celowanych i skutecznych terapii jest niezwykle ważna. Teranostyka to dziedzina interdyscyplinarna, łącząca różne gałęzie nauki. Jej wykorzystanie
w służbie walki z najczęściej występującymi schorzeniami – zwłaszcza onkologicznymi - tymi, gdzie wciąż sukces terapeutyczny pozostaje poważnym wyzwaniem (rak prostaty, rak trzustki) ma przed sobą wielki potencjał, dlatego warto tę dziedzinę rozwijać
.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Okulary przeciwsłoneczne dobre i tanie

    Czy Polacy wiedzą, na co zwracać uwagę podczas kupowania okularów przeciwsłonecznych? Co jest dla nas najważniejsze przy wyborze? Dla niespełna 50% ankietowanych priorytetem jest cena oraz obecność filtrów UV. Wyniki najnowszego raportu „Polak z wadą wzroku” *1 komentuje Małgorzata Leszczyńska, optyk i optometrysta oraz ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

    Cena i filtry na pierwszym miejscu

    Krajowa Rzemieślnicza Izba Optyczna zleciła przeprowadzenie badania, w którym sprawdziła tendencje Polaków z wadą wzroku przy wyborze produktów optycznych oraz, związane z tym, ich doświadczenia zakupowe.

    Więcej…  
  • Nietrzymanie moczu (inkontynencja)

    Krzysztof Kucharski ginekologNietrzymanie moczu (inkontynencja) to jedna z najbardziej wstydliwych dolegliwości zdrowotnych osób dorosłych. Zdecydowanie częściej dotyka kobiet *1, jednak zmagają się z nią również mężczyźni. Jakie są jej przyczyny, w jaki sposób możemy ją pokonać i czy wizyta u specjalisty jest konieczna, aby zwalczyć problem – odpowiada lek. med. Krzysztof Kucharski, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

    W czym tkwi problem inkontynencji?

    Dolegliwość nietrzymania moczu, w zależności od płci pacjenta, posiada inne źródło i przyczynę występowania. U kobiet bardzo często pojawia się w następstwie przebytych ciąż i porodów.

     

    Więcej…  
  • Spacer najprostsza forma aktywności fizycznej

    Ładna pogoda zachęca do aktywnego spędzania czasu na zewnątrz. Jednak praca i obowiązki sprawiają, że trudno znaleźć chwilę na regularne uprawianie sportu. Ciekawym rozwiązaniem jest najbardziej naturalna i najprostsza forma aktywności fizycznej – spacer. Forma ruchu, do której nie potrzebujesz szczególnej techniki, sprzętu czy nakładów finansowych.

    Ruch wpływa zbawiennie nie tylko na naszą sylwetkę, ale również na samopoczucie. I choć nie każdy z nas ma predyspozycje do ciężkich treningów, spacer to forma ruchu, którą polubią nawet najbardziej opieszali. Dlaczego więc warto zacząć spacerować?

    Więcej…  
  • Chrońmy się przed elektrosmogiem

    Rozejrzyj się dookoła. W najbliższym otoczeniu dostrzeżesz co najmniej kilka urządzeń, które aby działać, muszą być podłączone do prądu. Komputer, telewizor, kuchenka mikrofalowa czy telefon komórkowy ułatwiają nam życie, ale też wytwarzają pole elektromagnetyczne, którego nagromadzenie tworzy tzw. elektrosmog.

    Naukowcy wciąż prowadzą badania nad wpływem fal elektromagnetycznych na nasze zdrowie. Choć nie zostało to jeszcze do końca udowodnione, podejrzewa się, że elektrosmog może być dla człowieka równie niekorzystny, jak zwyczajny smog, powstały z chemicznych zanieczyszczeń powietrza.

    Więcej…  
  • Stwardnienie rozsiane (SM)

    Nasz mózg to centrum dowodzenia całym ciałem. Zbudowany jest z miliardów komórek nerwowych, które tworzą wielką sieć połączeń. Komórki nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym kontaktują się między sobą, a wraz z nerwami znajdującymi się w oczach, tworzą ośrodkowy układ nerwowy. Podobnie jak w przypadku przepływu informacji w sieci społecznościowej, ośrodkowy układ nerwowy stale rozmawia z samym sobą a także resztą ciała – to właśnie dzięki temu myślimy, oddychamy, czujemy, widzimy, poruszamy się.

    Więcej…  
  • Co najbardziej brudzi zęby?

    Dbając o zdrowie naszych zębów powinniśmy zwrócić również uwagę na to co jemy, zwłaszcza w okresie letnim,  kiedy dieta jest znacznie bogatsza. Za niektórymi produktami wręcz nie przepadają nasze zęby. Oto kilka wskazówek, jak możemy zadbać o kolor uzębienia i co zrobić gdy pojawią się już przebarwienia. 
    Każdy z nas ma inny odcień zębów, zależy on od grubości i zabarwienia zębiny oraz szkliwa. Jedni od urodzenia mają zęby bardziej żółte, inni mają zęby białe, które przebarwiają się wraz z wiekiem. Barwa zębów jest wypadkową naszych wewnętrznych predyspozycji oraz przyczyn zewnętrznych, związanych z naszym trybem życia, higieną i dietą.
    Więcej…  
  • Różane serum piękności

    Róża damasceńska nazywana jest najcenniejszym kwiatem na świecie, gdyż zawiera ponad 300 składników aktywnych. Jeśli wytwarzany z niej olejek połączymy z olejem sezamowym i z pestek moreli, otrzymamy serum dla cery dojrzałej, wrażliwej, suchej i naczynkowej.

    Najcenniejszy kwiat na świecie.

    Na świecie występuje ponad 200 odmian dzikich róż i nawet 20 tysięcy odmian szlachetnych. Spośród nich szczególną uwagę zwraca róża damasceńska, czyli rosa damascena, która uprawiana jest w basenie Morza Śródziemnego.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Mammografia

Mammografia jest to najbardziej skuteczne badanie w diagnostyce raka piersi, pozwalające na wykrycie nowotworu w bardzo wczesnym stadium. W badaniu wykorzystywane jest promieniowanie rentgenowskie, w minimalnej dawce. 

Więcej…

Tomografia komputerowa (TK)

Tomografia komputerowa (TK) jest to badanie pozwalające na wykrycie, w krótkim czasie (od kilku sekund do paru minut), nieprawidłowości w budowie diagnozowanych narządów.

Więcej…

Rezonans magnetyczny (MRI)

Rezonans magnetyczny (MRI) to badanie, przedstawiające przekroje narządów wewnętrznych człowieka w wielu płaszczyznach. Bazuje ono na polu magnetycznym, wykorzystując magnetyczne właściwości atomów z których składa się ciało człowieka.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Nowości

Wyszukiwanie