header


Światowy Dzień Serca - 24 września 2017 r.

Iwonna Niegowska 1

ROLA ZBILANSOWANEJ DIETY W PROFILAKTYCE CHORÓB SERCA I UKŁADU KRĄŻENIA

WHO: 80% przypadków chorób serca można uniknąć dzięki odpowiednim działaniom profilaktycznym *1. Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia, przyczyną ponad połowy zgonów na świecie są choroby serca.

Jednocześnie eksperci tej samej organizacji stwierdzają, że w aż 80% przypadków chorób serca można uniknąć dzięki podjętym działaniom profilaktycznym. Na czym polega właściwa profilaktyka? Na stosowaniu się do kilku prostych, ale ważnych reguł dotyczących zdrowego stylu życia, w tym przede wszystkim – przestrzegania odpowiedniej diety. Najważniejsze zasady żywienia, którymi należy się kierować w trosce o serce, przedstawia ekspert programu edukacyjnego „Zdrowe tłuszcze” – mgr inż. Iwonna Niegowska.

  • W kontekście żywienia należy zachować umiar – jeść różnorodne posiłki w niewielkich porcjach, 4-5 razy dziennie. Produkty, które mają pozytywny wpływ na serce, to m.in. tłuste ryby morskie, produkty zbożowe, pomidory, papryka, owoce jagodowe, fasola, soja i wszystkie zielone warzywa, w tym brukselka, szpinak czy sałata oraz oleje roślinne.

FIŃSKIM PRZYKŁADEM

O tym, jak duży wpływ na redukcję ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych ma właściwa dieta, świadczą wyniki wielu badań, które przeprowadzano szeroko na różnych populacjach. Jednym z najbardziej znanych jest fiński „North Karelia Project” *2. Zgodnie z jego założeniami blisko 50 lat temu w całym kraju wprowadzono działania prewencyjne na rzecz obniżenia zachorowalności na choroby krążenia, m.in. poprzez zmiany nawyków żywieniowych. Jedną z nich było ograniczenie spożycia przez Finów tłuszczu mlecznego na rzecz olejów roślinnych (głównie rzepakowego) oraz margaryn. Wzrosło także spożycie ryb oraz warzyw. Te zmiany przyniosły realne efekty w postaci zmniejszenia zachorowalności i liczby zgonów spowodowanych chorobą niedokrwienną serca aż o 85%.

  • Instytut Żywności i Żywienia w swojej Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej *3 jako najważniejszy element diety wskazuje warzywa i owoce - powinniśmy jeść je aż pięć razy dziennie w każdym posiłku. Są one źródłem niezbędnych witamin, składników mineralnych i błonnika. W odniesieniu do tej grupy produktów – im więcej kolorów na talerzu, tym lepiej!
  • Dieta powinna być także bogata w błonnik, który może pozytywnie przyczynić się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Jego cennym źródłem są m.in. płatki lub otręby owsiane, kasze, warzywa, owoce oraz rośliny strączkowe, a także pełnoziarniste pieczywo.
  • Należy ograniczyć spożycie soli do maksymalnie 5g dziennie, co stanowi równowartość jednej łyżeczki. Sól przyczynia się do rozwoju nadciśnienia i chorób serca. Należy zastępować ją produktami będącymi źródłem potasu (znajdziemy go m. in. w niektórych warzywach i owocach), który korzystnie wpływa na ciśnienie krwi.
  • Z diety należy całkowicie wykluczyć słodycze, które zazwyczaj są źródłem cukrów prostych i mogą być źródłem tłuszczów trans. Do tego obniżajmy słodzenie napojów do maksymalnie 3 łyżeczek na dzień. Całkowita referencyjna ilość cukru to 90g dziennie ze wszystkich źródeł.
  • Biorąc pod uwagę obróbkę żywności w kontekście troski o serce, powinniśmy unikać smażenia. Natomiast jeśli koniecznie chcemy spożyć potrawę smażoną, to do jej przygotowania wykorzystajmy olej rzepakowy. Do obróbki termicznej nie zaleca się olejów tłoczonych na zimno oraz tych, które zawierają kwasy wielonienasycone (np. oleju lnianego czy z pestek winogron). Te wykorzystać możemy natomiast np. jako dodatek do sałatek.

WAŻNE!

Wbrew powszechnej opinii, podwyższony poziom cholesterolu we krwi nie jest tylko przypadłością osób w starszym wieku. Cholesterol zagraża także osobom młodym, jak również… dzieciom. Złogi cholesterolu, tworzące tzw. blaszki miażdżycowe, mogą zacząć się odkładać w ścianach tętnic już w 2. roku życia.

  • Ze wszystkich składników żywności, największy wpływ na stężenie cholesterolu LDL we krwi (tzw. „złego cholesterolu”) ma jakość spożywanego przez nas tłuszczu. Zgodnie z zaleceniami wszystkich najważniejszych światowych organizacji zajmujących się żywieniem, należy ograniczać spożycie tłuszczów nasyconych w diecie i zastępować je tłuszczami nienasyconymi.

Potwierdzają to badania przeprowadzone przez ekspertów z Harvard T.H. Chan School of Public Health w Bostonie, opublikowane przez prestiżowy magazyn medyczny „British Medical Journal” *4. Zgodnie z ich wynikami, spożywanie dużej ilości produktów będących źródłem wszystkich najważniejszych nasyconych kwasów tłuszczowych wiąże się ze wzrostem ryzyka zachorowania na chorobę wieńcową serca. Badanie pokazało, że wyższe spożycie najczęściej przyjmowanych wraz z żywnością nasyconych kwasów tłuszczowych: laurynowego, mirystynowego, palmitynowego oraz stearynowego wiązało się ze zwiększeniem ryzyka zachorowania na chorobę wieńcową aż o 24%.

Nasycone kwasy tłuszczowe znajdują się w znacznych ilościach w produktach pochodzenia zwierzęcego, a więc w tłuszczu mlecznym, tłustym mięsie, wędlinach, maśle, śmietanie i podrobach.

  • Należy także ograniczyć spożycie tłuszczów typu trans, które również wpływają na poziom cholesterolu. Tłuszcze trans występują głównie w słodyczach i przekąskach, takich jak batony czy ciastka, o ile stosowane są w ich produkcji częściowo utwardzone tłuszcze. Duże ilości takich tłuszczów znajdują się także w daniach typu fast food, dlatego przy podwyższonym poziomie cholesterolu wskazane jest ograniczanie tego typu posiłków w codziennej diecie.
  • W celu skutecznego obniżenia cholesterolu należy włączyć do diety produkty wzbogacone o sterole roślinne. Ich główną zaletą jest zdolność do ograniczania wchłaniania cholesterolu z jelit do krwiobiegu. Same sterole mają budowę chemiczną podobną do cholesterolu. Sterole  występują naturalnie w olejach roślinnych, nasionach, orzechach, produktach pełnoziarnistych, owocach czy warzywach.

Jednak, by istotnie obniżyć poziom cholesterolu, konieczne jest dostarczenie organizmowi 1,5-2,4g steroli na dzień. By dostarczyć sobie taką ilość steroli, musielibyśmy zjadać dziennie ok. 425 pomidorów, 210 marchwi lub 150 jabłek. Są więc produkty, których stosowanie daje takie same efekty, a nie wymaga od nas spożywania ich w aż tak dużych ilościach – przykładem są margaryny z ich dodatkiem, np. Flora ProActiv. Fitosterole są uwzględnione w wytycznych żywieniowych wielu akredytowanych międzynarodowych i krajowych organizacji i agencji, w tym w wytycznych Międzynarodowego Towarzystwa Miażdżycowego oraz Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC)/Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS), jako składniki o doskonale udokumentowanej klinicznie efektywności.

CZYTAJMY ETYKIETY!

Czytanie etykiet i składów poszczególnych produktów jest bardzo ważne, co obrazuje m.in. przykład margaryn. Tłuszcze trans zostały praktycznie wyeliminowane z ich składu jeszcze w latach 90., jednak utrwalone w świadomości społecznej błędne przekonanie na temat ich obecności w margarynach wciąż funkcjonuje. Niesłusznie, gdyż jako źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych Omega 3 i Omega 6, margaryny stanowią doskonałą alternatywę dla zawierającego duże ilości kwasów nasyconych i tylko nieznaczne ilości Omega 3 i 6 - masła.

Istnieje także cały segment produktów z tej kategorii przeznaczonych dla osób, u których występuje problem podwyższonego cholesterolu. Niektóre margaryny – takie jak Flora ProActiv, zawierają dodane sterole roślinne. Badania kliniczne potwierdzają, że dzięki temu znacząco obniżają stężenie cholesterolu całkowitego i LDL. Udowodniono, że korzystny efekt występuje przy spożyciu 1,5 do 3,0g steroli. Spożywanie każdego dnia od 1,5 do 2,4g steroli roślinnych w ramach zrównoważonej diety i zdrowego stylu życia może obniżyć poziom cholesterolu o 7-10% w 2-3 tygodnie. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca.

Dbając o serce, powinniśmy także pamiętać o innych czynnikach profilaktycznych, które mają wpływ na jego funkcjonowanie. Zatem w pierwszej kolejności – o aktywności fizycznej, odpowiedniej ilości snu i wypoczynku, a także o regularnej kontroli stanu zdrowia i przeprowadzaniu okresowych badań. Dbajmy również o higienę jamy ustnej, ponieważ czynnikiem, który także może przyczynić się m.in. do rozwoju miażdżycy, jest próchnica – nieleczona powoduje wystąpienie stanu zapalnego, który bezpośrednio oddziałuje na serce. Inne czynniki mające wpływ na rozwój chorób serca to palenie papierosów czy nadmierne spożywanie alkoholu.

*1 World Health Organization, http://www.euro.who.int/en/health-topics/noncommunicable-diseases/cardiovascular-diseases/data-and-statistic

*2 World Health Organization, http://www.who.int/chp/about/integrated_cd/index2.htm

*3 http://www.izz.waw.pl/pl/zasady-prawidowego-ywieni

*4 Geng Zong, Yanping Li, Anne J. Wanders, Marjan Alssema, Peter L. Zock, Walter C. Willett, Frank B. Hu, and Qi Sun. Intakes of Individual Saturated Fatty Acids and Risk of Coronary Heart Disease in Two Large Prospective Cohort Studies of U.S. Men and Women. BMJ 2016;355:i5796.

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Zdrowie Seniora

  • Ciemne plamy na skórze

    Muszelka znad morza, ciupaga z Tatr, a na twarzy ciemne plamy? Pamiątki po lecie nie zawsze muszą się dobrze kojarzyć. Kobieca skóra jest podatna na różnego rodzaju problemy, od przebarwień poprzez rozszerzone naczynka, aż po fotostarzenie. Kiedy jesień jest już w pełni, to czas, aby się z nimi rozprawić. Podpowiadamy jak się ich pozbyć, a także radzimy, kiedy rozpocząć laseroterapię.

    Przebarwienia

    Krem z filtrem i kapelusz to obowiązkowe elementy wakacyjnego bagażu. Jeżeli jednak chciałaś złapać trochę słońca i zapominałaś o fotoprotekcji, to na twojej skórze mogły się pojawić ciemniejsze plamki.

    Więcej…  
  • Zajady – jak się ich pozbyć?

    Częściej dokuczają nam jesienią i zimą, objawiają się tym, że kąciki ust pękają oraz wysychają i z pewnością nie dodają urody. Zajady – kto z nas ich nie miał? Skąd się biorą i jak je wyleczyć?

    Zajady kontra Człowiek

    Niechciane i irytujące zajady (łac. cheilitis angularis) to owrzodzenia występujące w kątach ust. Objawy są chyba znane nam wszystkim – w kącikach lub kąciku tworzą się bolesne nadżerki, skóra może być zaczerwieniona, spękana, opuchnięta, łuszczy się, swędzi i piecze, mamy problem z otworzeniem ust, a co za tym idzie z jedzeniem, czasem występuje również nieprzyjemny posmak.

    Więcej…  
  • Ćwiczenia wspomagające pracę mózgu

    Mózg, podobnie jak inne narządy budujące organizm, do prawidłowego funkcjonowania oraz rzetelnego wykonywania przypisywanych mu zadań potrzebuje wsparcia. Staje się ono szczególnie ważne zwłaszcza u osób starszych ze względu m.in. na pogarszający się stan zdrowia. Wspomaganie pracy mózgu powinno opierać się przede wszystkim na jego odżywieniu, a także wykonywaniu ćwiczeń wpływających na zachowanie właściwego poziomu koncentracji, dobrej pamięci czy pobudzenie do działania neuronów.

    W pierwszym przypadku należy spożywać produkty zawierające cenne składniki odżywcze – witaminy z grupy B, nienasycone kwasy tłuszczowe i minerały w postaci lecytyny, cynku, żelaza, potasu, fosforu bądź magnezu.

    Więcej…  
  • Bezsenność

    Bezsenność to bardzo poważny problem, który pociąga za sobą konsekwencje zdrowotne. Człowiek, który nie może zasnąć jest nie tylko zmęczony i poirytowany, z czasem zaczyna również odczuwać inne skutki zdrowotne. Brak snu trwający ponad 3 doby można uznać już za problem. Aby nie czuć się zmęczonym, trzeba przespać przynajmniej 7 godzin na dobę. W innym wypadku po pewnym czasie pojawia się znużenie, zmęczenie i problemy z koncentracją.

    Więcej…  
  • Srebro koloidalne zwalczające bakterie

    Niejonowe srebro koloidalne zwalcza nawet te bakterie, które są odporne na działanie antybiotyków. Bardzo małe cząsteczki tego metalu szlachetnego, zawieszone w płynie, w przeciwieństwie do antybiotyków nie wykazują działań ubocznych. Najlepiej wybrać srebro, które posiada nanocząsteczkę w kształcie płytek, co wielokrotnie zwiększa powierzchnię czynną.

    Nie tylko biżuteria.

    Gdy słyszymy słowo srebro, w pierwszej kolejności myślimy o łańcuszkach, pierścionkach czy kolczykach. Jednak ten metal szlachetny ma również zastosowanie zdrowotne, o czym wiedzieli już w starożytności.

    Więcej…  
  • Czego unikać w czasie wizyty u lekarza?

    Zastanawiałeś się kiedyś, jak wygląda wizyta u lekarza widziana jego oczami? Co go drażni, co denerwuje, a czemu się dziwi? Zaglądamy za drugą stronę lustra i zdradzamy to, czego lekarz nie powie Ci wprost.

    Zdecydowana większość lekarzy na początku swojej ścieżki zawodowej jest pełna ambicji i wizji „naprawy świata”, jednak po latach pracy duża część z nich czuje wypalenie zawodowe i zmęczenie nieustanną walką z biurokracją, niezadowolonym pacjentami, pracodawcami.

    Więcej…  
  • Witaminy dla naszej skóry

    Do najważniejszych witamin, które mają wpływ na kondycję naszej skóry, zalicza się witaminę B5 i B6, a także E. Nawilżają one skórę, działają przeciwzapalnie, a także usuwają wolne rodniki. Preparaty, które je zawierają zalecane są w przypadku podrażnień, trądziku czy starzenia się skóry.

    Witamina B5 (kwas pantotenowy).

    Witamina B5 jest słabo wchłaniana przez skórę, natomiast pantenol, który pod względem chemicznym jest bardzo zbliżony do kwasu pantotenowego, wchłania się znakomicie.

    Więcej…  

Aktualności seniora

Śpiączka cukrzycowa

Śpiączka cukrzycowa – powstaje w wyniku zaburzeń metabolicznych spowodowanych cukrzycą. Może być spowodowana zbyt wysokim poziomem cukru we krwi (śpiączka hiperglikemiczna) lub zbyt niskim poziomem cukru we krwi (śpiączka hipoglikemiczna).

Więcej…

Torbiel - cysta

Torbiel (cysta) – jest to wytwór ciała, z reguły o łagodnym charakterze. Powstaje w wyniku nieprawidłowości związanych z budową narządu, także w miejscach w których w przeszłości występowały stany zapalne.

Więcej…

Dodatek pielęgnacyjny do świadczeń emerytalno-rentowych

Przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy i samodzielnej egzystencji lub osobie która ukończyła 75 lat.

Więcej…

Pasje Seniora

CZATeria

seniorzy gotowe fb

Nowości

Wyszukiwanie